Over het project

Het Academisch Medisch Centrum

Het Academisch Medisch Centrum (AMC) is misschien wel het bekendste ziekenhuis van Nederland. Op het gebied van de academische geneeskunde wordt de instelling, een van de acht universitair medische centra in ons land, gerekend tot de internationale top. Als universitair medisch centrum heeft het AMC drie hoofdtaken. Voorop staat natuurlijk de behandeling van patiënten.

Daarnaast wordt in het AMC veel medisch-wetenschappelijk onderzoek verricht, dat wil zeggen: onderzoek naar het ontstaan van aandoeningen, naar manieren om ze op te sporen en te behandelen en naar mogelijkheden om ze te voorkomen. Derde hoofdtaak is het verzorgen van geneeskundig onderwijs. Studenten worden hier opgeleid tot basisarts of tot medisch informaticus, artsen krijgen een opleiding tot specialist, huisarts of bedrijfsarts.

Bekijk een filmpje over het AMC

amc

Tot aan de invoering van de marktwerking en het Diagnose Behandeling Combinatiesysteem (DBC) in 2006  was de managementinformatie over patiëntenzorg in het AMC vooral gericht op de kosten en globale budget parameters, zoals het aantal opnames, verpleegdagen en poliklinische bezoeken inbegrepen. De informatie gaf echter geen inzicht over de inhoud van de zorg (case-mix) en de relatie tussen medische inhoud en bedrijfsvoering.

Gebruik onderstaande knoppen om verder te lezen.

Door de invoering van de marktwerking nam de concurrentie en financiële druk verder toe. Dit leidde ertoe dat er duidelijke beleidskeuzes moesten worden geworden gemaakt binnen de schaarse beschikbare middelen. Ook nam de externe druk toe om verantwoording af te leggen over de besteding van middelen, bijvoorbeeld richting zorgverzekeraars en ministeries. Door deze ontwikkelingen  nam bij het medisch en niet-medisch management de behoefte aan meer en betere managementinformatie toe.

De invoering van het DBC systeem leek goede mogelijkheden hebben om dit te realiseren, omdat hierbij medische, patiënt en bedrijfsmatige gegevens worden gecombineerd. Op dat moment was er echter nog geen managementinformatiesysteem beschikbaar op de markt dat geënt was op het DBC systeem. Daarom besloot de Raad van Bestuur om een eigen case-mix informatiesysteem (CMI) te ontwikkelen. Hiervoor werd het project ‘Patientenzorgprofielen’ gestart, met Franck Asselman als projectleider.

heart-1698840

Het project ´Patiëntenzorgprofielen´

Het case-mix informatiesysteem (CMI) werd geleidelijk aan ontwikkeld en geïmplementeerd in nauwe samenhang met medische- en niet medische managers en business analisten. In het CMI werden de patiëntengroepen van het AMC centraal gesteld vanuit de gedachte dat het type en volume van patiëntengroepen een grote impact hadden op hoe het AMC haar verschillende kerntaken (patiëntenzorg, onderzoek, opleiding en onderwijs) kan vervullen en het financieel resultaat. Voor dit doel werd aan alle medische afdelingshoofden gevraagd om hun patiëntengroepen te definiëren waarmee ze zich op een of meerdere kerntaken wilde profileren. Deze patiëntengroepen werden ‘Patientenzorgprofielen’ genoemd. Vervolgens werd met behulp van pilots onderzocht welke gegevens er minimaal over deze Patientenzorgprofielen in de CMI beschikbaar moesten zijn voor managers om hen te kunnen ondersteunen bij de verschillende fasen uit de strategische beleidscyclus.

Met behulp van pilots werd onderzocht welke gegevens er minimaal over de Patientenzorgprofielen in de CMI beschikbaar moesten zijn voor managers om hen te kunnen ondersteunen bij de verschillende fasen uit de strategische beleidscyclus:

  • Inzicht geven: in volumeontwikkelingen, patiëntkenmerken, relevantie, capaciteitsbeslag, verwevenheid, zorgmarkt, financiën, zorgprocessen, etc
  • Besluitvorming: keuzes t.a.v. soort en volumes van patiëntengroepen (case-mix)
  • Planning: vertaling van beleidskeuzes naar benodigde activiteiten, capaciteit en geld
  • Implementatie: het implementeren van beleidskeuzes binnen de beschikbare capaciteit en geld
  • Monitoring: het monitoren van beleidskeuzes, activiteiten, capaciteit, geld
  • Legitimering: onderhandelingen met zorgverzekeraars, verantwoording richting ministeries

Voor dit doel werden diverse beslismodellen, rapportages, figuren en procesanalyses ontwikkeld. Deze producten maakten onderdeel uit van het case-mix informatiesysteem van het AMC (zie Case-Mix AMC)

Het onderzoek

De CMI was in meerdere opzichten innovatief voor het AMC te noemen. Er werden nieuwe soorten informatie geïntroduceerd, zoals de kosten en opbrengsten per patiëntengroep, typen verwijzers en marktaandelen. De gegevens werden op basis van nieuwe brongegevens gegevens; de DBC gegevens. Hiervan waren de sterke en zwakke punten onbekend. Bovendien werd de informatie in nieuwe vormen gepresenteerd, zoals in portfolio analyses, standaardrapportages en datakubussen. Tot slot werd de CMI ontworpen en geïmplementeerd in een tijd van nieuwe tijden, zowel binnen het AMC (de invoering van de interne productie budgettering, bezuinigingen) als extern (de liberalisering van de zorg).

Vanwege het gebrek aan kennis over case-mix informatiesystemen in Nederlandse academische ziekenhuizen en de onzekerheid over de impact op de gebruikers en organisatie, besloot Franck Asselman om de processen van ontwerp, uitvoering en evaluatie van de resultaten van de CMI op een wetenschappelijke manier uit te voeren en promotieonderzoek aan dit project te verbinden. Aan het onderzoek namen 53 (medische) topmanagers van het AMC deel, bestaande uit medische afdelingshoofden, divisie managers en Raad van Bestuur. Om de toepasbaarheid van de onderzoeksresultaten voor andere ziekenhuizen te beoordelen, is de Portfoliomatrix van het AMC bij een geselecteerd aantal medische specialismen van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en het Vrije Universitair Medisch Centrum (VUmc) herontworpen, geïmplementeerd en geëvalueerd. Het onderzoek werd begeleid door prof. dr. E.G. J. Vosselman (Radboud Universiteit) en prof. dr. R.J. de Haan (Universiteit van Amsterdam).